Μονή Αγίου Νικολάου Φιλανθρωπινών ή του Σπανού

Η μονή, που βρίσκεται στη δυτική όχθη του νησιού, είναι ίδρυμα της οικογένειας των Φιλανθρωπινών, μίας από τις αριστοκρατικές οικογένειες της Κωνσταντινούπολης, που εγκαταστάθηκαν στα Γιάννινα μετά το 1204.

Χτίστηκε το 1272. Ξεχωρίζουν οι ολόσωμες τοιχογραφίες των Επτά Σοφών της αρχαιότητας, φαινόμενο για χριστιανική εκκλησία. Βέβαια τον καιρό που λειτουργούσε η μονή υπήρχε μέσα σχολείο αρχαίων ελληνικών.

Επιφανής εκπρόσωπος της οικογένειας των Φιλανθρωπινών, ο Μιχαήλ, ιερέας και μέγας οικονόμος της μητρόπολης Ιωαννίνων, ίδρυσε (ή ανακαίνισε ριζικά) τη μονή του Αγίου Νικολάου το 1291 – 1292. Η μονή γνώρισε ιδιαίτερη ακμή το 16ο αιώνα, όταν, με πρωτοβουλία των ηγουμένων Νεόφυτου και κυρίως του Ιωάσαφ Φιλανθρωπινών, ανακαινίζεται, επεκτείνεται και τοιχογραφείται το καθολικό της μονής. Το καθολικό της μονής Φιλανθρωπηνών φιλοξενεί ίσως το πιο αξιόλογο σύνολο μεταβυζαντινών τοιχογραφιών της Ηπείρου, έργο-αφετηρία για τη μελέτη της ζωγραφικής της λεγόμενης Σχολής της Βορειοδυτικής Ελλάδας, γνωστής επίσης και ως Σχολή Ιωαννίνων καθώς και ως Σχολής Θηβών, από τον τόπο καταγωγής των μόνων ζωγράφων των οποίων είναι γνωστά τα ονόματα.

Τυφλά διαμερίσματα διαμορφώνονται στο δυτικό τμήμα των εξωναρθήκων, στο βόρειο από τα οποία η παράδοση της περιοχής τοποθετεί το κρυφό σχολειό. Το ευρύτατο θεματολόγιο των εξαιρετικής τέχνης τοιχογραφιών της μονής Φιλανθρωπινών αποτέλεσαν πρότυπο, εικονογραφικό ευρετήριο για πολλούς μεταγενέστερους ζωγράφους. Πολλές από τις παραστάσεις είναι ιδιαίτερα πρωτότυπες. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν οι παραστάσεις των επτά σοφών της αρχαιότητας (Πλάτων, Απολλώνιος ο Τυανεύς, Σόλων, Αριστοτέλης, Πλούταρχος, Θουκυδίδης και Χίλων ο Λακεδαιμόνιος), στο δυτικό τμήμα του νότιου εξωνάρθηκα. Η παρουσία των αρχαιοελληνικών αυτών μορφών, που θεωρούνται προάγγελοι του χριστιανισμού, αποτελεί στοιχείο σπάνιο στη βυζαντινή και μεταβυζαντινή τέχνη που φανερώνει την ευρύτητα μόρφωσης και το βάθος των θεολογικών γνώσεων του εμπνευστή του εικονογραφικού προγράμματος, πιθανώς του ίδιου του Ιωάσαφ Φιλανθρωπινού.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Ιερά Μητρόπολη Ιωαννίνων

Διεύθυνση: Πατριάρχου Ιωακείμ Γ’, 10, Τ.Κ 45 221 Γιάννινα Τ.Θ. 1130

Τηλέφωνο: 2651025949

WHAT DO YOU WANT TO DO FIRST?